Współczesne domy coraz częściej korzystają z usług telewizji satelitarnej, a potrzeba jednoczesnego odbioru programów w różnych pomieszczeniach staje się standardem.

Instalacja umożliwiająca pracę kilku dekoderów z jednej anteny satelitarnej pozwala uniknąć montażu dodatkowych talerzy na fasadzie budynku oraz zapewnia elastyczność w użytkowaniu usług multiroom oferowanych przez operatorów takich jak Canal+ czy Polsat Box.

Przed przystąpieniem do prac warto dokładnie zapoznać się z niezbędnymi elementami systemu oraz możliwościami technicznymi poszczególnych komponentów.

Podstawowe elementy instalacji satelitarnej

Każda instalacja satelitarna składa się z kilku podstawowych elementów: anteny satelitarnej (talerza), konwertera LNB, przewodów koncentrycznych oraz samego dekodera lub dekoderów.

Antena o średnicy 80 cm typu offsetowego stanowi dobry punkt wyjścia dla odbioru sygnału z satelity Hot Bird 13°E, z którego korzystają polskie platformy Canal+ i Polsat Box.

Popularnym wyborem jest stalowa antena Famaval 80 SP 30 o kodzie A9653, charakteryzująca się odpornością na warunki atmosferyczne oraz zyskiem energetycznym rzędu 38 dB.

Alternatywnie można rozważyć antenę Corab ASC-800M wykonaną z ocynkowanej stali o podobnych parametrach technicznych.

Montaż anteny może odbywać się na ścianie zewnętrznej budynku lub na specjalnym maszcie dachowym. Ważne jest, aby konstrukcja była wystarczająco sztywna, by wytrzymać silne podmuchy wiatru, a sama antena nie znajdowała się w strefie cienia rzucanego przez drzewa lub sąsiednie budynki.

Warto zwrócić uwagę na grubość materiału reflektora – anteny ze stali o grubości 0,6 mm lub większej zapewniają lepszą stabilność geometryczną i mniejsze odkształcenia pod wpływem obciążeń wiatrowych.

Rodzaje konwerterów LNB i ich zastosowanie

Konwerter LNB zamienia sygnał satelitarny na pasmo częstotliwości przesyłane przewodem koncentrycznym do dekodera.

Istnieje kilka typów konwerterów różniących się liczbą wyjść oraz technologią komunikacji z odbiornikiem.

• Konwerter Twin posiada dwa niezależne wyjścia i umożliwia podłączenie dwóch dekoderów. Przykładem jest model Golden Interstar o kodzie A9829 z współczynnikiem szumów 0,2 dB.
• Konwerter Quad oferuje cztery wyjścia, co pozwala na obsługę czterech odbiorników bez dodatkowych przełączników.
• Konwerter Octo wyposażony jest w osiem wyjść. Model Triax OCTO TOO 001 o kodzie A98260 zapewnia niezawodny odbiór dla instalacji z wieloma dekoderami.
• Konwerter Unicable (SCR) to rozwiązanie umożliwiające przesyłanie sygnału do kilku dekoderów przez pojedynczy przewód. Model Inverto Unicable Quad o kodzie A98241 pozwala na podłączenie czterech odbiorników kompatybilnych z technologią Unicable przy użyciu jednego kabla.

Wybór konwertera zależy od liczby planowanych dekoderów oraz od tego, czy instalacja będzie wykorzystywać tradycyjne połączenia wielokablowe czy nowoczesny system jednokablowy Unicable.

Warto pamiętać, że konwertery nowszej generacji często wyposażone są w wbudowany filtr LTE, który chroni odbiór przed zakłóceniami pochodzącymi z pasm telefonii komórkowej czwartej i piątej generacji.

Protokół DiSEqC 1.0 jest standardem komunikacji między dekoderem a konwerterem, umożliwiającym przełączanie między różnymi polaryzacjami i pasmami częstotliwości. Większość współczesnych dekoderów obsługuje ten protokół bez żadnych dodatkowych ustawień.

Porównanie typów konwerterów LNB

Typ konwertera	Liczba wyjść	Typowa liczba dekoderów	Współczynnik szumów (dB)
Twin	2	2	0,2
Quad	4	4	0,1 – 0,2
Octo	8	8	0,6
Unicable Quad	1 (SCR) + 1 Legacy	4 (przy zastosowaniu rozgałęźnika)	0,2

Tabela przedstawia podstawowe różnice między popularnymi typami konwerterów stosowanymi w instalacjach indywidualnych.

Przewody i złącza

Jakość przesyłu sygnału satelitarnego w dużej mierze zależy od właściwego doboru kabla koncentrycznego oraz złączy F.

Zalecany jest kabel klasy RG6 z pełnym ekranowaniem i żyłą wykonaną z miedzi o średnicy 1,13 mm.

Produkt Corab RG6 TC oznaczony symbolem TC (total copper) zapewnia ekranowanie przekraczające 90 dB w paśmie VHF+UHF oraz ponad 80 dB w paśmie satelitarnym.

W przypadku długich tras kablowych przekraczających 30 metrów warto rozważyć zastosowanie kabla RG11, który charakteryzuje się mniejszym tłumieniem sygnału na jednostkę długości.

Złącza F powinny być wykonane z materiałów odpornych na korozję, a montaż należy wykonać z zachowaniem szczelności, aby uniknąć utraty sygnału.

Profesjonalni monterzy często stosują złącza kompresyjne typu F6D-113, które zapewniają trwałe połączenie nawet w warunkach zewnętrznych.

Montaż złączy kompresyjnych wymaga specjalnej narzędzia – zaciskarki – ale gwarantuje lepszą jakość połączenia w porównaniu z tradycyjnymi złączami nakręcanymi.

Warto również zadbać o prawidłową izolację złączy na zewnątrz budynku za pomocą specjalnych osłonek termokurczliwych lub taśm samouszczelniających, co chroni przed wilgocią i korozją.

System Unicable – jednokablowe rozwiązanie

Technologia Unicable (znana również jako SCR) umożliwia podłączenie kilku dekoderów do jednego konwertera przy użyciu wyłącznie jednego przewodu koncentrycznego.

Sygnał jest rozdzielany wewnątrz instalacji za pomocą specjalnych rozgałęźników SCR, które przekazują poszczególnym odbiornikom wybrane pasma częstotliwości.

Takie rozwiązanie znacząco upraszcza instalację, zwłaszcza w budynkach wielorodzinnych, gdzie prowadzenie wielu kabli może być trudne lub niemożliwe.

Należy jednak pamiętać, że starsze dekodery HD mogą nie obsługiwać protokołu Unicable, dlatego przed zakupem sprzętu warto sprawdzić kompatybilność w specyfikacji technicznej lub skonsultować się z doświadczonym monterem CYFRA.TV ®.

Podczas konfiguracji systemu Unicable w menu dekodera należy wybrać odpowiednią częstotliwość User Band przypisaną danemu odbiornikowi – zazwyczaj wartości 1210 MHz, 1420 MHz, 1680 MHz lub 2040 MHz.

Większość nowoczesnych dekoderów 4K obsługuje technologię Unicable II, która pozwala na jeszcze większą liczbę jednoczesnych połączeń oraz dynamiczne przydzielanie pasm.

Dekodery satelitarne 4K – które wybrać ?

Współczesne dekodery satelitarne oferowane przez Canal+ i Polsat Box obsługują jakość obrazu 4K oraz posiadają wbudowane moduły komunikacji internetowej.

Poniższa tabela przedstawia wybrane modele dostępne na rynku polskim.

Model	Operator	Liczba tunerów	Obsługa Unicable	Połączenie internetowe
Ultrabox+ 4K	Canal+	2	tak	Ethernet, Wi‑Fi
Dualbox+ 4K	Canal+	2	tak	Ethernet, Wi‑Fi
Polsat Box 4K	Polsat Box	2	tak	Ethernet, Wi‑Fi 6
Polsat Box 4K Lite	Polsat Box	1	tak	Ethernet, Wi‑Fi
Soundbox 4K	Polsat Box	2	tak	Ethernet, Wi‑Fi 6, Bluetooth

Wszystkie wymienione dekodery umożliwiają korzystanie z usług multiroom oraz nagrywanie programów na dysk twardy lub pamięć wewnętrzną.

Dodatkowo dekodery wyposażone są w funkcję timeshift, pozwalającą na wstrzymanie transmisji na żywo oraz cofanie odtwarzania do momentu rozpoczęcia programu.

Większość modeli posiada slot CI+ umożliwiający montaż modułu CAM, co pozwala na odbiór zakodowanych kanałów bezpośrednio przez telewizor z wbudowanym tunarem DVB‑S2.

Praktyczna lista kroków instalacji

• Wybierz miejsce montażu anteny zapewniające widoczność satelity Hot Bird 13°E bez przeszkód w postaci drzew czy budynków.
• Zamocuj wspornik anteny na ścianie lub dachu z zachowaniem pionu – użyj poziomicy do weryfikacji.
• Nałóż antenę Famaval 80 SP 30 (kod A9653) na wspornik i dokręć śruby mocujące z zalecanym momentem obrotowym.
• Przykręć konwerter LNB do uchwytu anteny, pamiętając o prawidłowym ustawieniu skosu (skew) zgodnie z zaleceniami producenta – dla szerokości geograficznej Warszawy wartość wynosi około 5 stopni.
• Podłącz przewód RG6 TC z pełną miedzią do gniazda F konwertera, używając złącza kompresyjnego F6D-113.
• Poprowadź przewód do miejsca instalacji dekoderów, unikając ostrym zgięć o promieniu mniejszym niż 5 cm oraz uszkodzeń izolacji.
• Na końcu kabla zamontuj złącze F kompresyjne lub nakręcane, zależnie od typu gniazda w dekoderze.
• Podłącz przewód do wejścia SAT dekodera.
• Włącz dekoder i uruchom procedurę wyszukiwania kanałów zgodnie z instrukcją obsługi – zazwyczaj wystarczy wybrać opcję automatycznego skanowania.
• Jeśli instalacja obejmuje wiele dekoderów, powtórz kroki od piątego do dziewiątego dla każdego odbiornika lub zastosuj rozgałęźnik Unicable zgodnie z schematem połączeń.

W przypadku konwerterów Unicable należy pamiętać o prawidłowym zaprogramowaniu częstotliwości User Band w menu dekodera, co zwykle odbywa się automatycznie podczas pierwszego uruchomienia.

Po zakończeniu instalacji zalecane jest sprawdzenie jakości sygnału w menu technicznym dekodera – parametry takie jak siła sygnału (signal strength) oraz jakość sygnału (signal quality) powinny wynosić minimum 60 % dla stabilnego odbioru.

Ustawienie azymutu i elewacji dla Warszawy i okolic

Dla mieszkańców Warszawy oraz pobliskich miejscowości takich jak Marki, Pruszków czy Piaseczno optymalne ustawienie anteny na satelitę Hot Bird 13°E to azymut około 190 stopni oraz kąt elewacji w okolicach 30 stopni.

Dokładne wartości mogą nieznacznie różnić się w zależności od lokalizacji, dlatego przydatne okazują się aplikacje mobilne lub specjalistyczne kalkulatory dostępne w internecie.

Profesjonalni monterzy posługują się miernikami sygnału satelitarnego (satfinder), które pozwalają na precyzyjne dostrojenie anteny do maksymalnej mocy odbieranego sygnału.

Podczas ustawiania anteny warto zwrócić uwagę na zjawisko zwaną deszczowym zanikiem (rain fade), które może powodować chwilowe pogorszenie odbioru podczas intensywnych opadów – większe anteny (np. 90 cm) są mniej podatne na ten efekt.

Ekologia a wybór sposobu odbioru telewizji

Warto zwrócić uwagę na aspekt środowiskowy wyboru technologii telewizyjnej.

Według raportu brytyjskiego towarzystwa Royal Society streaming wideo w jakości 4K na smartfonie generuje emisję dwutlenku węgla dużo większą niż oglądanie telewizji przez antenę satelitarną.

Satelita i telewizja naziemna pozostają więc bardziej przyjaznymi dla środowiska rozwiązaniami w porównaniu z intensywnym użytkowaniem usług streamingowych w najwyższej rozdzielczości.

Badania wskazują, że godzina oglądania 4K przez streaming na urządzeniu mobilnym powoduje emisję CO2 osiem razy wyższą niż tradycyjny odbiór satelitarny tej samej treści.

Kiedy skorzystać z pomocy fachowca ?

Montaż anteny satelitarnej na wysokości, prowadzenie kabli przez ściany lub dach oraz konfiguracja zaawansowanych systemów Unicable to czynności wymagające doświadczenia i odpowiednich narzędzi.

Warto rozważyć skorzystanie z usług sprawdzonych monterów CYFRA.TV ®, którzy zapewnią prawidłowe ustawienie anteny, optymalizację parametrów sygnału oraz gwarancję poprawnego działania całej instalacji.

Wiele firm oferujących usługi instalacji RTV‑SAT posiada certyfikaty producentów sprzętu oraz dostęp do specjalistycznego sprzętu pomiarowego.

Profesjonalny montaż obejmuje również prawidłowe uziemienie konstrukcji antenowej, co chroni instalację przed skutkami wyładowań atmosferycznych.

Ostateczna rada

Przed zakupem sprzętu dokładnie zapoznaj się ze specyfikacją techniczną dekoderów oraz konwerterów, zwracając uwagę na kompatybilność z technologią Unicable.

Starannie dobierz jakość kabla i złączy, ponieważ to właśnie one często decydują o stabilności odbioru w długim okresie użytkowania.

Regularna kontrola stanu instalacji, szczególnie po silnych wiatrach czy opadach śniegu, pozwoli uniknąć nieplanowanych przerw w dostępie do ulubionych programów.